VN-biodiversiteitsverdrag treedt in werking, streeft ernaar 30% van de oceanen te beschermen tegen 2030

SINGAPORE – Een baanbrekend mondiaal verdrag ter bescherming van de biodiversiteit in de volle zee is op zaterdag 17 januari van kracht geworden en biedt landen een juridisch bindend kader om bedreigingen zoals overbevissing aan te pakken en de doelstelling te halen om 30% van het oceaanmilieu tegen 2030 te beschermen.

Het VN-verdrag, ook bekend als Biodiversiteit Buiten Nationale Jurisdictie (BBNJ), werd in maart 2023 afgerond na 15 jaar onderhandelen en maakt de oprichting mogelijk van een wereldwijd netwerk van "maritieme beschermde gebieden" in uitgestrekte en voorheen ongereguleerde oceaanecosystemen in internationale wateren.

"Het is twee derde van de oceaan, (en) het is de helft van het aardoppervlak dat voor het eerst een alomvattend juridisch regime zal hebben," zei Adam McCarthy, eerste adjunct-secretaris bij het Australische ministerie van Buitenlandse Zaken en medevoorzitter van de voorbereidende commissie van het verdrag, sprekend tijdens een mediabriefing.

Het verdrag bereikte de drempel van 60 nationale ratificaties op 19 september vorig jaar, wat betekent dat het binnen 120 dagen formeel van kracht zou worden. Het aantal ratificaties is sindsdien gestegen tot meer dan 80, waarbij China, Brazilië en Japan hun namen aan de lijst hebben toegevoegd.

Anderen, waaronder Groot-Brittannië en Australië, zullen naar verwachting binnenkort volgen. De Verenigde Staten hebben het verdrag ondertekend tijdens de vorige regering, maar hebben het nog niet geratificeerd.

"Hoewel we er slechts 60 nodig hadden om het in werking te laten treden, is het uiteraard echt cruciaal voor de implementatie ervan en om het zo effectief mogelijk te maken dat we een mondiale of universele ratificatie van het verdrag bereiken," zei Rebecca Hubbard, directeur van de High Seas Alliance, een coalitie van milieuorganisaties.

"We streven er echt naar dat alle VN-lidstaten het verdrag ratificeren."

Onder het verdrag moeten landen milieubeoordelingen uitvoeren van activiteiten die gevolgen hebben voor de oceaanecologie. Het zal ook mechanismen creëren waarmee landen de vruchten van de "blauwe economie" kunnen delen, inclusief "mariene genetische hulpbronnen" die worden gebruikt in industrieën zoals biotechnologie.

Milieuactivisten zeggen dat meer dan 190.000 beschermde gebieden moeten worden ingesteld om de "30 tegen 30"-doelstelling te halen om 30% van de oceanen tegen 2030 onder formele bescherming te brengen. Momenteel is slechts ongeveer 8% — of 29 miljoen vierkante kilometer (11,2 miljoen vierkante mijl) — beschermd.

Maar het verdrag zal weinig impact hebben op wat sommige natuurbeschermers identificeren als een van de grootste bedreigingen voor het mariene milieu — de roep om minerale hulpbronnen van de oceaanbodem te winnen.

"BBNJ is zeer ambitieus, maar er zijn bepaalde gedefinieerde grenzen," zei McCarthy.

"De kwestie van mijnbouw in het substraat of op de zeebodem behoort simpelweg toe aan de ISA (Internationale Zeebodemautoriteit). Het is niet iets waarbij de BBNJ een rol speelt." – Rappler.com